Yargıtay CGK., E. 2022/231 K. 2024/270 T. 25.9.2024

Anayası’nın 138/1. ve CMK’nın 217/1. maddeleri ile Anayasa’nın 38. ve İHAS’nin 6/2. maddeleri sarahatine göre ispat hukuku bakımından vicdani kanaat esasını benimseyen Ceza muhakememizin amacı, maddi gerçeği insan onuruna yaraşır biçimde ortaya çıkarmaktır. Geçmişte yaşanan ya da yaşandığı iddia olunan bu vakıayı/maddi gerçekliği, olay mahkemesi yapacağı öğrenme yargılaması ile taraflar ve delillerle doğrudan muhatap olup muhakeme hukukuna ilişkin normlar doğrultusunda, gerektiğinde mantık ilminden ve tecrübe kurallarından da faydalanarak sonradan mahkeme önünde temsil etmeye çalışacak, böylece sezgileriyle değil akıl yoluyla vicdani kanaate ulaşarak (M. Feyzioğlu, Ceza Muhakemesinde Vicdani Kanaat, Yetkin Yayınevi, Syf. 139) maddi sorunu çözecektir. Bu yetki münhasıran olay mahkemesine aittir.

Vicdani kanaate ulaşılması, isnat olunan fiilin ispatlandığı anlamına gelir. Bu nedenle, vicdani kanaat hukuki sorunla değil, maddi sorunla ilgili bir kavramdır ve vicdani kanaate ulaşacak makam da maddi uyuşmazlığı çözmeye yetkili derece mahkemeleridir. Hukuki sorunun çözümünde vicdani kanaat ölçütü kullanılamaz. Çünkü; hukuki sorunun doğru çözümü, maddi olaya uygulanması gereken hukuk kurallarının doğru bulunması ve doğru yorumlanması ile ilgilidir.

Vicdani ispat sisteminde hâkimler, hür vicdanlarına göre hüküm verirler. Her türlü delil aracı, kural olarak kullanılabilir ve bunlar serbestçe değerlendirilir. Ancak bu serbestliğin sınırını yine hukuk belirler. Nitekim, Anayasa’nın 138/1. maddesine göre hâkim, vicdani kanaatini oluştururken, Anayasa’nın, kanunların ve hukukun çizdiği çerçevede kalmak zorundadır. Delil araçlarının ne zaman ve kimler tarafından ikame edilebileceği, bunların muhakemede tabi tutulacakları işlemler, delil aracı ikame taleplerinin hangi şartlarda ret olunabileceği, çelişme yönteminin nasıl hayata geçirileceği, delil aracı yasaklarının neler olduğu gibi konular hukuk tarafından düzenlenir (M. Feyzioğlu, Syf. 357).

YARGITAY CEZA GENEL KURULU KARARI- VİCDANİ KANAAT yazısı ilk önce İRİS HUKUK BÜROSU üzerinde ortaya çıktı.

Yargıtay 11. CD., E. 2021/21331 K. 2024/10980 T. 2.10.2024

“1. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.04.2018 tarihli ve 2014/851 Esas, 2018/144 Karar sayılı kararı uyarınca aynı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda başka bir suçtan hükümlü olarak bulunan ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 15.11.2018 tarihli ve 2018/339 Esas, 2018/536 Karar sayılı kararı uyarınca farklı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda başka bir suçtan hükümlü olarak bulunan, asıl mahkemesince yapılan sorgusu sırasında duruşmadan bağışık tutulma isteğinde bulunmayan sanığın Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki görüşünü bildirdiği ve hükmün açıklandığı son oturumda hazır bulundurulmayıp yokluğunda yargılama yapılarak mâhkumiyetine karar verilmesinin savunma hakkının sınırlandırılması niteliğinde olduğu” şeklindeki kararları uyarınca; UYAP sisteminden yapılan sorgulamaya göre sanığın hüküm tarihinde Ödemiş M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başka suçtan hükümlü bulunduğunun anlaşılması karşısında; sanığın duruşmalardan vareste tutulmak isteyip istemediği sorulmadan ve bu hususta bir karar alınmadan, hüküm tarihinde yargılandığı yer dışındaki cezaevinde başka suçtan hükümlü olması ve kısa kararın okunduğu oturumda hazır edilmeksizin ya da ses ve görüntü bilişim sistemi (SEGBİS) aracılığı ile savunmaları alınmaksızın mahkumiyetine karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı Kanun’un 196. maddesine aykırı olarak savunma hakkının kısıtlanması,

2. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 11.06.2013 tarihli ve 2013/15-239 Esas, 2013/289 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere, sanığın iddianameye konu edilen eyleminin 5237 sayılı Kanun’un 158/1-f maddesinde düzenlenen “bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık” suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek ve Uşak Cumhuriyet Başsavcılığının 09.04.2015 tarihli iddianamesiyle 5237 sayılı Kanun’un 158/1-f maddesinde düzenlenen suçtan kamu davası açılmış olmasına rağmen ek savunma hakkı da tanınmaksızın “basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle dolandırıcılık” suçundan hüküm kurulması”

YARGITAY KARARI- EK SAVUNMA HAKKI yazısı ilk önce İRİS HUKUK BÜROSU üzerinde ortaya çıktı.

Yargıtay 10. CD., E. 2023/4752 K. 2023/3633 T. 25.4.2023

“Bozmaya uyulmuş ise de; bozma ilamında da belirtildiği üzere; sanık atılı suçu “örgüt faaliyeti çerçevesinde işlemediğinden” suç tarihi itibarıyla bu suçla ilgili gizli soruşturmacı atanması kanuna aykırıdır. Ancak adli kolluk görevlisi “suçu ve failini belirleme, suçla ilgili delilleri toplama” konusundaki genel görevi kapsamında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmese de, uyuşturucu madde ticareti yapma suçu ile ilgili olarak, alıcı rolüne girerek sanıklardan uyuşturucu madde alabilir. Bu şekilde elde edilen delil gizli soruşturmacının adli kolluk görevlisi olması halinde hukuka uygundur. Adli kolluk görevlisi de olsalar delil toplama faaliyetlerini 5271 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinin (e) bendi ve 161 … maddesinin ikinci fıkrası ile 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu’nun Ek 6 ıncı maddesine uygun bir biçimde gerçekleştirmesi halinde ele geçirilen deliller hükme esas alınabilecektir. Bu kapsamda görevlilerin kışkırtıcı ajan sayılabilecek şekilde faili suç işlemeye yönlendirmesi sonucu ele geçirilen deliller hükme esas alınamayacaktır.

Alıcı olarak davranan görevlinin 11.07.2013 tarihinde sanık ile tanışması üzerine konuşma sırasında sanığa uyuşturucu olup olmadığını sorduğu, sanığın uyuşturucu maddesinin olduğunu söylemesi sonrasında alıcı görevlinin sanık ile birlikte hareket eden sanıklar … ve …’den uyuşturucu madde satın aldığı olayda, görevlinin sanığın serbest iradesi dışında uyuşturucu madde satışına yönlendirmesi üzerine suçun konusu olan uyuşturucu maddenin ele geçirildiği, kolluk görevlisinin sanığı suça

yönlendirmesi suretiyle elde edilen delillerin hukuka aykırı olduğu ve Anayasa’nın 38 … maddesinin altıncı fıkrası ve 5271 sayılı Kanun’un 206 ıncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca hükme esas alınamayacağı gözetilmeden, sanığın beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi,

Hukuka aykırı görülmüştür.”

YARGITAY KARARI- GİZLİ SORUŞTURMACI yazısı ilk önce İRİS HUKUK BÜROSU üzerinde ortaya çıktı.

Yargıtay CGK., E. 2017/1189 K. 2019/534 T. 12.9.2019

Arama; “arama işi, taharri, birini veya bir şeyi bulmaya çalışmak, araştırmak, yoklamak” anlamlarına gelmektedir. (Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları, 2009, s.113)

Arama, gizli olanı ortaya çıkarmak için yürütülen bir faaliyet olduğundan gözle görülen veya açıkta bırakılan şeyler aramanın konusu olamaz. Örneğin; bir polis memurunun, yayalar ya da diğer araçlar bakımından tehlike oluşturacak şekilde kullanılması nedeniyle durdurduğu bir aracın arka koltuğunda, uyuşturucu madde veya tabanca görmesi üzerine bunlara el koyması arama olarak kabul edilmemektedir. (Veli Özer Özbek, Ceza Muhakemesinde Koruma Tedbiri Olarak Arama, Seçkin, 1999, 1. Bası, s.18)

Arama; kişilerin konutları, iş yerleri, araçları, diğer yerleri, üstleri, eşyaları, özel kâğıtları, kullandıkları bilgisayar ve bilgisayar programları ile kütükleri üzerinde yapılmaktadır. Kişinin üstünde yapılan aramanın beden muayenesi boyutuna varmaması gerekir. Zira, beden muayenesi ve vücuttan örnek alınması aramadan farklı hükümlere tâbi kılınmış olup cinsel organlar veya anüs bölgesine bakılması iç beden muayenesi sayılmaktadır. Bu bölgeler haricindeki ağız, koltuk altı gibi beden boşlukları ile ayak, kol, saç arası gibi vücut bölgelerine tıbbi araç veya yöntemler kullanılmaksızın bakılması arama hükümlerine tabidir.

YARGITAY CEZA GENEL KURULU KARARI- HUKUKA AYKIRI ARAMA yazısı ilk önce İRİS HUKUK BÜROSU üzerinde ortaya çıktı.

Yargıtay 8. CD., E. 2017/8107 T. 2017/12585 T. 9.11.2017

“Ceza Genel Kurulu 03.07.2007 tarih ve 2007/167, 22.01.2008 tarih ve 2008/3 karar sayılı kararlarında da, hukuka aykırı olarak elde edilmiş bulunan iletişim tespit tutanaklarının hükme esas alınamayacağını belirtmek suretiyle iletişimin dinlenilmesi hususunda önemsiz/şekli hukuka aykırılık anlayışının geçerli bulunmadığı kabul edilmiştir. Gerçekten de haberleşme hürriyeti anayasal bir haktır ve ihlali önemsiz kabul edilemez. CMK’nın 135. maddesinde iletişimin dinlenilmesinin katalog suçlar için mümkün kılınması, katalog harici suçlar için tespit edilmiş delilleri CMK’nın 138. maddesinin dahi dışında tutması hukuka aykırı bir kararla elde edilmiş iletişim tespit tutanaklarının hükme esas alınmayacağının kanun tarafından da açıkça öngörüldüğünü göstermektedir. Buna göre yargılamanın bir bütün olarak adil yapılmış sayılması dahi hukuka aykırı dinleme tutanaklarının delil olarak kullanılabileceği anlamına gelemez.”

YARGITAY KARARI- HUKUKA AYKIRI İLETİŞİMİN TESPİTİ yazısı ilk önce İRİS HUKUK BÜROSU üzerinde ortaya çıktı.

Yargıtay 6. CD., E. 2021/2876 K. 2021/17717 T. 11.11.2021

“Düzenleme sonrası kanunlaşan teşhisin uygulanma koşullarının PVSK Ek m.6/9’a göre; “gözaltına alınan şüpheli” hakkında teşhis işlemi yapılabileceği belirtildiğine göre, şüpheli hakkında yetkili merci tarafından gözaltı kararı verilmiş olmalıdır. Teşhise ancak zorunlu olması halinde başvurulması düzenlenmiştir. Somut olay bakımından bilimsel yöntemlere dayanılarak delil elde etme olanağı bulunuyorsa teşhise gidilmemesi gerekir. Cumhuriyet savcısının talimatı ile kolluk tarafından icra edilmelidir. Teşhisin uygulanma usulünün PVSK Ek m.6/11’e göre; teşhis işlemine başlamadan önce, teşhiste bulunacak kişinin faili tarif eden beyanının, başka bir deyişle eşkâl tanımlamasının alınması gerekir.Teşhiste bulunacak kişi failin cinsiyet, boy, kilo, yaş, giyim tarzı gibi fiziksel özelliklerini görgüsü dâhilinde edindiği bilgiler çerçevesinde beyan etmeli ve bu beyan kolluk tarafından tutanağa bağlanmalı, söz konusu tutanak teşhiste bulunacak kişi tarafından imzalanmalıdır. PVSK Ek m. 6/12’de açıkça gösterildiği üzere teşhis işlemi, sadece gözaltına alınan şüpheli ve teşhiste bulunan arasında gerçekleşmez. Teşhis işlemine tâbi tutulan

kişilerin birden ziyade olması gerekir. Başka bir ifade ile Cumhuriyet savcısı tarafından hakkında teşhis talimatı verilen ve hâlihazırda gözaltında bulunan şüpheli, yanında başkası ya da başkaları da bulundurulmak suretiyle teşhis işlemine tâbi tutulur. Yani teşhise tâbi olanlar birden çok olmalıdır. Bu kişilerin cinsiyet, yaş, boy, ağırlık, giyinme gibi dış görünüşe yönelik olarak benzer özellikler göstermesi gerekir. Bazı hallerde şüpheli üzerinde dış görünüşe ilişkin olarak birtakım değişikliklerin yapılması gerekebilir. Bu nedenle gözaltı işlemi olması ve şüphelinin bedenine müdahaleyi (saç, sakal kesilmesi vesair.) gerektirmesi nedeniyle koruma tedbirlerine ilişkin hükümler (örneğin ölçülülük, zorunluluk vesair…) kıyasen uygulanmalıdır. PVSK Ek m. 6/13’e göre teşhiste bulunan kişi ile teşhis işlemine tâbi tutulan şüpheli ve diğer kişilerin birbirini görmemesi gerekir. Söz konusu düzenleme teşhis işlemini yüzleştirme işleminden ayıran başlıca özelliktir. Teşhise tâbi tutulanların her birine birer numara verilir (PVSK Ek m.6/12-3.cümle).Yapılan teşhis işleminin mutlaka kayda alınması gerekir. Kayda alma, yazılı ve görsel olmak üzere iki yönlüdür. Yazılı kayda alma teşhis işleminin tutanağa bağlanması şeklinde gerçekleşir. Bu işlem sırasında teşhise tabi tutulanların birlikte fotoğraflarının çekilerek veya görüntülerinin kayda alınarak soruşturma dosyasına konması gerekir (PSVK Ek m. 6/15).

Kanunlaşan düzenlemeye göre seçimlik (teşhis edilenin benzer birden çok kişi arasına konması suretiyle) ve örtülü (teşhis edilenlerin teşhiste bulunanı görmemesi suretiyle) teşhisin yanında hukukumuzda fotoğraf teşhisi de düzenlenmiştir (PVSK Ek m. 6/16). Fotoğraf teşhisi de tek bir fotoğraf veya aynı kişinin farklı fotoğrafları üzerinden yaptırılamayacaktır. Hukukumuz bakımından seçimlik/örtülü teşhis ve fotoğraf teşhisinin geçerli olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.”

YARGITAY KARARI- SEÇİMLİK TEŞHİS yazısı ilk önce İRİS HUKUK BÜROSU üzerinde ortaya çıktı.

Yargıtay 12. CD., E. 2020/11098 K. 2022/2664 T. 6.4.2022

“Sanık …’ın, haberde, adı ve soyadının baş harfleri kısaltılarak, kimliği açıklanan kardeşinin yanı sıra, isminin öğrenilemediği ifade edilen ve aynı soruşturma kapsamında tutuklanan ikinci şahsın, … isimli şahıs olduğunu açıklayıp, adı geçen şahsın evinde arama yapıldığını ifade ederek, soruşturma evresinde yapılan işlemin içeriğine ilişkin bilgi vermeden, yayımlanan habere yönelik eleştirisini ve haber kaynağı olarak düşündüğü mahalle muhtarına tepkisini ortaya koyabilecekken, adli soruşturmanın devam ettiği esnada, … isimli şahsın evinde usulüne uygun şekilde yapılan aramaya ilişkin arama tutanağını, belirli olmayan ve birden fazla kişi tarafından algılanabilme imkanı bulunan facebook adlı sosyal paylaşım sitesinde yayımlayıp, yayımladığı arama tutanağının içeriğindeki ayrıntılar ve arama tutanağını yayımlarken yaptığı açıklamalarla şikayetçi …’nin evinde ele geçirilen maddelerin uyuşturucu veya uyarıcı madde olduğu ve şikayetçi …’nin kardeşinden ziyade suçlu olduğu yönünde önyargı oluşturmasından dolayı soruşturma evresinde yapılan işlemin içeriğini alenen açıklamak suretiyle şikayetçi …’nin suçlu sayılmama karinesinden yararlanma hakkını ihlal ettiği ve TCK’nın 285/1. madde ve fıkrasındaki gizliliğin ihlali suçunun yasal unsurlarının oluştuğu gözetilerek, sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmesi gerekirken, yasal ve yeterli olmayan yazılı gerekçelerle sanığın beraatine karar verilmesi”

YARGITAY KARARI- SORUŞTURMANIN GİZLİLİĞİNİ İHLAL yazısı ilk önce İRİS HUKUK BÜROSU üzerinde ortaya çıktı.

Yargıtay 1. CD., E. 2024/2914 K. 2024/5001 T. 3.7.2024

TCK’nin 87/4 üncü maddesinde, “Kasten yaralama sonucunda ölüme sebep olma” suçunun uygulanmasının koşulları öğreti ve Yargıtay kararlarında;

1) Failin yaralama kastı ile hareket etmesi,

2) Mağdurun TCK’nin 86 ncı maddesinin birinci veya üçüncü fıkrasında düzenlenen şekilde yaralanmış olması,

3) Failin eylemi ile arasında illiyet bağı bulunacak şekilde mağdurun ölmesi,

4) Failin meydana gelen ölüm sonucuna ilişkin en az taksir derecesinde bir kusurunun bulunması, bu koşulların hepsinin bir arada bulunması gerekmektedir.

YARGITAY KARARI- NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ YARALAMA yazısı ilk önce İRİS HUKUK BÜROSU üzerinde ortaya çıktı.

Yargıtay CGK., E. 2019/158 K. 2022/103 T. 17.2.2022

Nitekim, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 20.10.1975 tarihli ve 7-9 sayılı kararında “Sanıkla birlikte duruşmaya gelen ve hâkim huzurunda müdafii olarak kabul edildiği sanık tarafından bildirilen vekaletnamesiz müdafinin hükmü temyiz etmesi hâlinde, dosyada sanığın açık bir muhalefeti bulunmuyorsa temyizin geçerli olduğu” sonuca ulaşılmış, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.11.2020 tarihli ve 1421-461 sayılı kararında da “…Müdafilik sıfatının kazanılması ve bu görevin tanıdığı yetkilerin icra edilmesi için taraflar arasında bir vekâlet sözleşmesi gereklidir. Bu sözleşmenin mutlaka noter tarafından düzenlenmiş hatta yazılı bir vekâletname şeklinde olması gerekmemekte ve ceza yargılaması hukukunda avukatın vekil tayin edildiğinin mahkemeye usulüne göre bildirilmesi yeterlidir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

YARGITAY CEZA GENEL KURULU KARARI- MÜDAFİLİK SIFATININ KAZANILMASI yazısı ilk önce İRİS HUKUK BÜROSU üzerinde ortaya çıktı.

Yargıtay 1. CD., E. 2024/5052 K. 2024/6061 T. 30.9.2024

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın, hükümlünün bilinen son adresi esas alınarak tebliğe çıkartılması, adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması durumunda, 7201 sayılı Kanun’un 21/2. maddesi uyarınca tebliğ işlemlerinin tamamlanması gerekirken, hükümlünün bilinen son adresine tebligat çıkarılmadan 7201 sayılı Kanun’un 21/2. maddesi uyarınca “mernis adresi” şerhi düşülerek çıkarılan tebligatın usûlüne uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının usûlüne uygun olarak kesinleşmemesi ve denetim süresinin işlemeye başlamaması nedeniyle hükmün açıklanamayacağı dikkate alınmadan hükümlünün tabi tutulduğu denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suç işlediğinin ihbarı üzerine dosyanın ele alınarak hükmün açıklanmasına karar verilmesi Kanun’a aykırı olup (1) numaralı kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

YARGITAY KARARI- USULSÜZ TEBLİGAT yazısı ilk önce İRİS HUKUK BÜROSU üzerinde ortaya çıktı.